Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gine Sanayi ve Ticaret Bakanı Aboubacar Kourouma ile İSEDAK 42. Bakanlar Toplantısı vesilesiyle bir araya geldi. Görüşmenin ana gündemi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın belirlediği 500 milyon dolarlık ikili ticaret hacmi hedefi oldu. Bolat, görüşmeye ilişkin paylaşımında enerji ve altyapı alanlarında Gine'de artan Türk yatırımlarına dikkat çekti ve Simandou 2040 Programı çerçevesinde Türk iş insanlarının üstlenebileceği projelerin masaya yatırıldığını bildirdi.
Hedef 500 milyon dolar, gündem proje bazlı iş birliği
Bakan Bolat'ın açıklamasına göre görüşmede yalnızca ticaret hacmi değil, bu hacmi besleyecek yatırım zemini de ele alındı. Bolat, "Görüşmemizde, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın belirlediği 500 milyon dolarlık ticaret hacmi hedefine ulaşmak için atabileceğimiz adımları değerlendirdik" dedi.
İki bakanın mutabık kaldığı başlıklar arasında standartlar ve KOBİ'ler alanında iş birliğinin geliştirilmesi ile ticaret ve yatırım odaklı çalışmaları yürütecek bir bakanlıklar arası platform kurulması yer aldı. Bu iki başlık, ilişkinin yalnızca mal ticaretiyle sınırlı kalmayıp kurumsal bir zemine taşınacağını gösteriyor. Bakanlığın paylaşımında mevcut ticaret hacmine ilişkin sayısal bir veri verilmedi; 500 milyon dolarlık eşik, bugüne kadar açıklanan resmi hedef olarak öne çıkıyor.
Simandou 2040: madencilik ve altyapıda Türk müteahhitliği fırsatı
Görüşmenin en somut başlığı Simandou 2040 Programı oldu. Gine'nin güneydoğusundaki Simandou demir cevheri sahası, dünyanın en büyük rezervlerinden biri olarak kabul ediliyor ve program yalnızca madenciliği değil, cevheri limana bağlayacak demiryolu, liman, enerji ve konut yatırımlarını da kapsıyor. Bolat, Türk iş insanlarının bu kapsamda üstlenebileceği projelerin değerlendirildiğini, enerji ve altyapı alanlarındaki Türk yatırımlarının öneminin vurgulandığını aktardı.
Bu çerçeve, Türk müteahhitlik ve enerji şirketleri için Afrika'da yeni bir iş hacmi anlamına geliyor. Gine, boksit ve demir cevheri rezervleriyle Batı Afrika'nın en hızlı altyapı yatırımı çeken ekonomilerinden biri konumunda; ancak ülkedeki projelerin finansman, lojistik ve yerel mevzuat kaynaklı gecikmeleri yatırımcı açısından belirsizlik yaratıyor.
Yatırımcının önündeki engel: bürokrasi ve temas kanalları
Görüşmenin dikkat çeken bir diğer sonucu, Türk yatırımcıların Gine'de karşılaştığı sorunların hızlı çözümü için iki tarafta temas kişilerinin belirlenmesi oldu. Bolat, "Yatırımcılarımızın karşılaştıkları sorunların hızlı bir şekilde çözüme kavuşturulmasını teminen temas kişilerini belirledik" ifadesini kullandı.
Bu tür ikili mekanizmalar, özellikle izin süreçleri, gümrük işlemleri ve yerel ortaklık yapılarındaki tıkanıklıkları aşmak için pratikte belirleyici olabiliyor. Afrika pazarlarında faaliyet gösteren Türk firmaları için en sık dile getirilen şikâyet, proje onay süreçlerinin öngörülemezliği ve ödeme takvimlerindeki gecikmeler. Bakanlıklar arası platformun bu başlıklarda somut bir takvim ortaya koyup koymayacağı ise henüz açıklanmadı.
Neden önemli: dış ticarette pazar çeşitlendirmesi
Türkiye'nin dış ticaret tablosunda ihracat artışı, ithalat artışının altında seyrediyor. Ticaret Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre 2026 yılının Ocak-Eylül döneminde ihracat yüzde 5,2 artışla 210 milyar 973 milyon dolar, ithalat yüzde 5,4 artışla 281 milyar 998 milyon dolar oldu; dış ticaret hacmi yüzde 5,3 artışla 492 milyar 971 milyon dolar olarak gerçekleşti. Yalnızca eylül ayında ihracat yüzde 15,4 artışla 25 milyar 976 milyon dolara çıktı.
Bu tabloda Afrika, hem ihracat hem müteahhitlik hizmetleri açısından dengelenme işlevi görüyor. 500 milyon dolarlık hedef, Türkiye'nin toplam dış ticareti içinde küçük bir kalem olsa da Gine gibi yüksek altyapı ihtiyacı olan bir pazarda kazanılan referans projeler, bölgedeki diğer ülkelere açılımın kapısını açabiliyor. Türk firmalarının enerji, konut ve liman projelerinde üstleneceği roller, mal ihracatının yanında hizmet ihracatını da büyütecek nitelikte.
Görünüm: somut takvim açıklanmadı
Görüşmenin ardından 500 milyon dolarlık hedefe hangi takvimle ulaşılacağı, hangi sektörlerin önceliklendirileceği ve Simandou 2040 kapsamında ihale takviminin ne zaman netleşeceği açıklanmadı. İki bakanlığın kuracağı platformun ilk toplantısının tarihi de henüz duyurulmadı.
Önümüzdeki dönemde izlenmesi gereken başlıklar; Gine'ye yönelik ihracat kalemlerinde (işlenmiş gıda, makine, yapı malzemeleri) hareket olup olmayacağı, Türk müteahhitlik firmalarının Simandou'ya bağlı altyapı ihalelerinde yer alıp almayacağı ve ikili ticaret verisinin 2026 sonunda hangi seviyeye geleceği. Bu üç başlıkta somut gelişme çıkmadıkça, 500 milyon dolarlık eşik bir niyet beyanı olarak kalacak.
Kaynak: EraHaber