TÜRK-İŞ'in Ekim 2026 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması'na göre Ankara'da dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için gereken aylık gıda harcaması, yani açlık sınırı, 38 bin 24,03 TL oldu. Gıda dışındaki giyim, konut, kira, elektrik, su, yakıt, ulaşım, eğitim ve sağlık harcamaları eklendiğinde hesaplanan yoksulluk sınırı 123 bin 856,80 TL'ye ulaştı. Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti ise 49 bin 124,30 TL olarak hesaplandı.
Açlık sınırı eylülde 37 bin 800,93 TL düzeyindeydi; ekimde aylık artış 223,10 TL, yani yüzde 0,59 oldu. Yoksulluk sınırındaki aylık artış ise 726,80 TL. Yıllık karşılaştırma tabloyu netleştiriyor: geçen yılın ekim ayında açlık sınırı 28 bin 411,95 TL, yoksulluk sınırı 92 bin 547,07 TL'ydi. Böylece on iki ayda dört kişilik ailenin gıda harcaması 9 bin 612,08 TL, toplam zorunlu harcaması 31 bin 309,73 TL arttı. Her iki sınırdaki yıllık artış oranı da yüzde 33,83 oldu.
Mutfak enflasyonunda yavaşlama, seviyede kalıcılık
TÜRK-İŞ'in mutfak enflasyonu olarak adlandırdığı aylık gıda artışı ekimde yüzde 0,59 ile eylüldeki yüzde 1,10'un altında kaldı. Yıllık artış yüzde 33,83, on iki aylık ortalamalara göre artış yüzde 39,26, yılın ilk on ayındaki artış yüzde 26,14 olarak kaydedildi. Açlık Sınırı Endeksi 1428,12'ye yükseldi. Sepette sonbahar-kış geçişinin etkisi sınırlı kaldı: ortalama meyve-sebze kilogram fiyatı 119,29 TL olurken sebzede 120,42 TL, meyvede 143,18 TL hesaplandı.
Harcamanın yaş gruplarına dağılımı da araştırmada yer alıyor: dört kişilik ailenin gıda harcaması yetişkin erkek için 11 bin 347,71 TL, yetişkin kadın için 9 bin 326,83 TL, 15-19 yaş grubundaki çocuk için 11 bin 216,46 TL, 4-6 yaş grubundaki çocuk için 6 bin 133,02 TL. TÜRK-İŞ hesaplamayı Ankara'da çalışanların alışveriş yaptığı market ve semt pazarlarından ayda iki-üç kez toplanan fiyatlara ve Hacettepe Üniversitesi'nden sağlanan beslenme ihtiyacı listesine dayandırıyor.
Neden önemli: hane bütçesi, tüketim ve enflasyon beklentileri
Yoksulluk sınırı tek bir çalışanın alması gereken ücret olarak okunmamalı; TÜRK-İŞ de bu uyarıyı yapıyor. Rakam, dört kişilik hanenin zorunlu ihtiyaçlarını karşılamak için gereken toplam harcama düzeyini gösteriyor. Buna karşın açlık sınırının on iki ayda yüzde 33,83 artması, gıda harcamasının hane bütçesindeki payının yükseldiğine işaret ediyor. Harcanabilir gelirin zorunlu kalemlere kayması, perakende ve hizmet tarafında isteğe bağlı harcamaları baskılıyor; bu da ciro artışlarının hacimden değil fiyattan gelmesi anlamına geliyor.
Verinin ekonomi politikası açısından iki sonucu var. Birincisi, aralık ayında başlaması beklenen asgari ücret görüşmelerinde masaya konulacak referans rakamlar bu araştırmadan çıkacak. İkincisi, mutfak enflasyonunun aylık bazda yüzde 0,59'a gerilemesi para politikası açısından rahatlatıcı bir sinyal; ancak yıllık yüzde 33,83'lük artış, TCMB'nin politika faizini yüzde 36'ya indirdiği bir dönemde indirim döngüsünün hızı konusunda temkinli olunması gerektiğini gösteriyor. Merkez Bankası, son PPK özetinde kalıcı bozulma halinde sıkılaştırma kapısını açık tuttuğunu duyurmuştu.
Görünüm: kasım-aralıkta üç değişken
Önümüzdeki iki ayda açlık ve yoksulluk sınırını üç kalem belirleyecek. Birincisi, mevsim geçişiyle sebze ve meyve fiyatlarındaki hareket; ekimde ortalama kilogram fiyatının 119,29 TL'de kalması, kış ürünlerine geçişin maliyeti henüz yansıtmadığını düşündürüyor. İkincisi, konut ve enerji kalemleri: kasımda doğalgazda kademeli tarife limitleri güncellendi, elektrikte destek sınırı 3.000 kWh'ye indirildi; bu düzenlemeler kış aylarında hane bütçesinin zorunlu harcama tarafını doğrudan etkiliyor. Üçüncüsü, asgari ücret pazarlığının yarattığı beklenti etkisi.
Araştırma Ankara fiyatlarına dayandığı için Türkiye ortalamasını birebir yansıtmıyor; TÜRK-İŞ de serinin mutfak enflasyonu göstergesi olarak okunması, genel tüketici fiyat endeksi yerine konulmaması gerektiğini belirtiyor. Yine de aylık seri, gıda kaynaklı geçim baskısının yönünü göstermesi açısından piyasa ve iş dünyası tarafından yakından izleniyor. Kasım ayı araştırmasının ay sonunda açıklanması bekleniyor.
Kaynak: TÜRK-İŞ / EraHaber