Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 42. İSEDAK (İslam İşbirliği Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi) toplantısı vesilesiyle Senegal Sanayi ve Ticaret Bakanı Serigne Gueye Diop ile İstanbul'da bir araya geldi. Görüşmede, iki ülke cumhurbaşkanlarınca konulan 1 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi teyit edildi ve bu hedefe yönelik atılabilecek adımlar ele alındı. Bakan Bolat'ın açıklamasına göre taraflar, Türkiye-Senegal İş ve Yatırım Forumu'nun gelecek yıl Türkiye'de düzenlenmesinde mutabık kaldı.

Görüşmenin çıktısı, Türkiye'nin Afrika'ya yönelik dış ticaret diplomasisinde kurumsal mekanizmaların öne çıktığı bir döneme denk geliyor: hedef artık yalnızca ikili ticaret hacmini büyütmek değil, yatırım ve vergi çerçevesini de aynı takvime bağlamak.

Hedef 1 milyar dolar: masada ne vardı?

Bakan Bolat, görüşmeye ilişkin değerlendirmesinde "Görüşmemizde Sayın Cumhurbaşkanlarımızca konulan 1 milyar dolar ticaret hacmi hedefimizi teyit ettik ve bu hedefe yönelik atabileceğimiz adımları ele aldık" ifadelerini kullandı. Bakanlığın resmi açıklaması ile basına yansıyan haberler aynı rakam ve aynı forum kararını doğruluyor.

Senegal, Batı Afrika'da hem nüfus hem de altyapı yatırımları açısından Türk müteahhitlik ve sanayi firmalarının uzun süredir izlediği pazarlar arasında. Görüşmenin odağında bu nedenle ticaretin yanı sıra sanayi işbirliği, yatırım ortamı ve iş insanlarının karşılıklı erişimi vardı.

Çifte vergilendirme anlaşması ve forum takvimi

Bolat'ın açıklamasına göre taraflar, iki ülke arasında imzalanan Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması'nın yürürlük sürecine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Bu anlaşma, yatırımcı açısından vergi belirsizliğini azaltan ve kâr transferini öngörülebilir kılan bir çerçeve sunuyor; uygulamaya girmesi, şirketlerin yatırım kararlarında fiyatlama ve risk primi hesaplarını doğrudan etkiliyor.

Gelecek yıl Türkiye'de düzenlenmesi kararlaştırılan İş ve Yatırım Forumu ise iki ülke iş dünyasını doğrudan buluşturacak. Bu tür forumlar, kamu heyetlerinin ötesinde şirket eşleştirmesi ve somut sözleşme zemini sağladığı için ticaret hacmi hedeflerinin uygulama ayağını oluşturuyor.

İSEDAK masasında yalnız Senegal yok: Nijer ve Cibuti

Aynı gün Bakan Bolat'ın İSEDAK kapsamındaki ikili temasları, Türkiye'nin Afrika açılımının tek ülkeyle sınırlı olmadığını gösterdi. Nijer Ticaret ve Sanayi Bakanı Abdoulaye Seydou ile yapılan görüşmede, kısa süre önce kurulan Ortak Ekonomi ve Ticaret Komitesi'nin ilk toplantısının ve iş insanlarını bir araya getirecek heyet organizasyonunun önümüzdeki dönemde Nijer'in başkenti Niamey'de yapılması planlandı. Cibuti ile de ticaret işbirliğinin geliştirilmesine yönelik temaslar gündeme geldi.

Bu üçlü tablo, aynı hafta içinde farklı Afrika ülkeleriyle komite, forum ve heyet takviminin eş zamanlı kurulması anlamına geliyor. Nijer'de kurumsal komite mekanizması, Senegal'de yatırım forumu, Cibuti'de ise liman ve lojistik bağlantılı işbirliği başlıkları öne çıkıyor.

Neden önemli: kurumsal çerçeve yarışı

Afrika pazarlarında rekabet artık yalnızca fiyat ve teslim süresi üzerinden yürümüyor. Çifte vergilendirme anlaşmaları, ortak komiteler ve yatırım forumları, ihracatçı ve müteahhitlik firmalarının uzun vadeli planlama ufkunu belirliyor. Türkiye'nin son dönemde imzaladığı bu tür mutabakatların etkisi, doğrudan ihracat rakamına yansımadan önce şirketlerin finansman ve vergi maliyetlerinde görülüyor.

Senegal özelinde 1 milyar dolarlık hedef, mevcut ticaretin üzerine inşa edilecek bir büyüme patikası anlamına geliyor. Hedefin tutması, hem sanayi ürünleri ihracatı hem de müteahhitlik ve enerji yatırımları açısından orta vadeli bir referans noktası oluşturacak. Ancak bu tür hedeflerde belirleyici olan, forum ve komite kararlarının takvime bağlanıp bağlanmadığı.

Görünüm: takvim netleşince hacim görünür

Önümüzdeki dönemde izlenecek başlıklar net: Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması'nın yürürlük takvimi, Türkiye-Senegal İş ve Yatırım Forumu'nun tarihi ve katılımcı profili, Nijer'de yapılacak Ortak Ekonomi ve Ticaret Komitesi toplantısının çıktıları. Bu üç başlıkta atılacak somut adımlar, 1 milyar dolarlık hedefin ne kadarının ticaret, ne kadarının yatırım kanalından geleceğini de gösterecek.

Bakanlık tarafından açıklanan rakam ve kararlar henüz uygulama aşamasına geçmiş değil; ticaret hacmi hedefi bir niyet ve müzakere çerçevesi olarak masada duruyor. Şirketler açısından kritik olan, forum öncesinde ikili anlaşmaların hangi hızda yürürlüğe gireceği ve ihracat finansmanına dönük yeni mekanizmaların açıklanıp açıklanmayacağı.

Kaynak: EraHaber