Bağımsız akademisyen ve ekonomistlerden oluşan Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG), ekim ayına ilişkin kendi hesapladığı Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) verilerini açıkladı. Grubun sosyal medya hesabından yapılan duyuruya göre E-TÜFE ekimde bir önceki aya kıyasla %2,68 arttı; son 12 aylık artış ise %45,12 olarak hesaplandı. Böylece ENAG ölçümünde yıllık enflasyon eylüldeki %46,61'in altına indi ve ağustostaki %49,03 seviyesinden bu yana süren gerileme üçüncü ayına girdi.
Veri, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) ekim ayı enflasyonunu açıklayacağı güne denk geldi. Piyasadaki beklenti aylık %2,20, yıllık %29,28 düzeyinde. ENAG'ın hesaplaması, resmi endeksin beklenti bandının belirgin biçimde üzerinde bir yıllık artışa işaret ediyor.
Aylık ivme yeniden yükseldi
ENAG verilerine göre aylık artış eylülde %2,10, ağustosta ise %2,24 olarak hesaplanmıştı. Ekimdeki %2,68, grubun ölçümünde aylık ivmenin yeniden yükseldiğini gösteriyor. Yıllık göstergedeki gerilemede ise baz etkisi belirleyici: geçen yılın son çeyreğindeki yüksek aylık artışlar endeksin yıllık değişimini aşağı çekiyor.
ENAG'ın açıklamasında, "Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tarafından hesaplanan Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE), Ekim 2026 döneminde %2,68 oranında artmıştır. E-TÜFE'nin son 12 aylık artış oranı ise %45,12 olarak gerçekleşmiştir" ifadeleri kullanıldı. Grup, veriyi aylık olarak kendi fiyat derleme ağı üzerinden hesaplıyor ve resmi endeksten bağımsız yayımlıyor.
İki endeks arasındaki makas sürüyor
TÜİK'in eylül verisi aylık %1,84, yıllık %29,73 olarak açıklanmıştı. Aynı dönemde ENAG'ın yıllık ölçümü %46,61'di; yani iki gösterge arasındaki fark 16 puanın üzerinde seyrediyor. Farkın kaynağı büyük ölçüde yöntem: ENAG, TÜİK'in sabit sepetine karşılık genişletilmiş bir fiyat derlemesi ve farklı ağırlıklandırma kullanıyor. Bu yaklaşım, özellikle gıda, barınma ve hizmet kalemlerinde resmi endekse göre daha yüksek artışlar üretiyor.
Bugün açıklanacak TÜİK verisi, ekim itibarıyla on iki aylık ortalamayı da güncelleyecek. Bu ortalama, konut ve işyeri kiralarında uygulanacak yasal artış tavanını belirlediği için hane bütçeleri açısından doğrudan sonuç doğuruyor; eylülde açıklanan tavan %31,49 olmuştu. Ekim verisiyle tavanın yeniden hesaplanması, kira sözleşmesi yenileyecek milyonlarca hane için ekim ayının en somut çıktısı olacak.
Neden önemli: beklentiler ve sözleşmeler
Enflasyon ölçümündeki ayrışma, ücret ve fiyat belirleme süreçlerinde hangi endeksin referans alınacağı sorusunu canlı tutuyor. Toplu iş sözleşmeleri, tedarik anlaşmaları ve kira kontratlarında resmi endeks bağlayıcı; ancak hane ve şirketlerin algıladığı enflasyon, ENAG'ın ölçümüne daha yakın bir seyir izliyor. Bu fark, pazarlık masalarında talep edilen zam oranlarını yukarı çeken bir unsur olarak öne çıkıyor.
Ayrışma para politikası açısından da önemli. TCMB, dezenflasyon patikasını çıpa olarak resmi endeks üzerinden kuruyor; buna karşılık beklenti anketlerinde hane enflasyon beklentisinin hedefin belirgin üzerinde kalması, hizmet fiyatlarındaki ataleti besleyen temel unsur olarak gösteriliyor. Ekim verisiyle yıllık enflasyonun %45 bandına gerilemesi, yaz aylarındaki yüksek aylık artışların bazdan çıkmasının etkisini ortaya koyuyor; aylık artışın yeniden %2'nin üzerine çıkması ise fiyat baskısının tümüyle geride kalmadığını gösteriyor.
Piyasa tarafında odak, resmi verinin beklentiyle uyumlu gelip gelmeyeceğinde. Yıllık enflasyonun %29 civarına inmesi, tahvil faizlerindeki düşüş eğilimini ve BIST'te bankacılık hisselerine yönelik iştahı destekleyen bir zemin oluşturuyor. Buna karşılık yılın son iki ayında aylık artışların %2'nin altına inmemesi, yıl sonu hedeflerine ulaşmak için daha sıkı bir seyrin gerekeceğine işaret ediyor.
Görünüm
Önümüzdeki dönemde ENAG ile TÜİK arasındaki farkın seyri, ücret pazarlıkları ve kira artışları üzerinden hane bütçelerine yansımaya devam edecek. Bugün açıklanacak resmi veri, ekim ayına ilişkin nihai tabloyu ve kira tavanını belirleyecek. ENAG verisi tek başına resmi istatistiğin yerine geçmiyor; ancak fiyat baskılarının hane tarafında ne ölçüde sürdüğünü göstermesi bakımından yakından izleniyor.
Kaynak: EraHaber