Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ), konut abonelerine uygulanan kademeli doğalgaz tarifesinde kasım ve aralık aylarına ilişkin tüketim limitlerini güncelledi. 81 ilin tamamı için ayrı ayrı belirlenen aylık sınırlar kamuoyuyla paylaşıldı. Buna göre kasımda aylık tüketim sınırı Ankara'da 283,78 metreküp, İstanbul'da 136,01 metreküp, İzmir'de 67,97 metreküp olarak uygulanacak. Aralıkta ise limitler Ankara'da 420 metreküpe, İstanbul'da 259,35 metreküpe, İzmir'de 196,23 metreküpe yükseliyor.
Üç büyükşehirde sınırın altındaki tüketim daha ucuz
Kademeli tarifede konut abonesinin aylık tüketimi belirlenen sınıra kadar düşük birim fiyattan, sınırın üzerindeki kısım ise daha yüksek birim fiyattan faturalandırılıyor. Bu nedenle limitin il bazında açıklanması, aynı miktarda gaz tüketen iki hanenin farklı illerde farklı fatura ödemesi anlamına geliyor. İzmir'in kasım limiti İstanbul'un yaklaşık yarısı, Ankara'nın ise dörtte biri düzeyinde; bu fark, aralıkta da korunuyor.
BOTAŞ'ın yayımladığı tabloda 81 ilin tamamı için kasım ve aralık aylarına ilişkin aylık tüketim miktarları yer alıyor. Sınırlar, illerin iklim koşulları ve geçmiş yıllardaki tüketim verileri dikkate alınarak hesaplanıyor; yani kışın daha sert geçtiği ve geçmişte daha yüksek tüketim kaydedilen illerde limit daha yüksek belirleniyor. Tablo, BOTAŞ'ın internet sitesinde aylık tüketim limitleri başlığıyla erişilebilir durumda.
Kasımdan aralığa artış: ısıtma sezonunun etkisi
Üç büyükşehirde aralık limitleri kasıma göre belirgin biçimde yükseliyor. Ankara'da sınır 283,78 metreküpten 420 metreküpe, İstanbul'da 136,01 metreküpten 259,35 metreküpe, İzmir'de 67,97 metreküpten 196,23 metreküpe çıkıyor. En sert artış oranı İzmir'de: limit yaklaşık 2,9 katına çıkıyor. Bu tablo, aralıkta ısıtma kaynaklı tüketimin belirgin şekilde artacağı varsayımını yansıtıyor.
Doğalgazda kademeli tarife, hanelerin tüketim davranışını doğrudan etkileyen bir araç haline geldi. Sınırın hemen altında kalan bir hane, faturayı düşük kademede tutarken; soğuk bir ay ya da yalıtımı zayıf bir konut, tüketimin büyük bölümünü üst kademeden ödemek durumunda kalabiliyor. Bu nedenle limitlerin aylık olarak güncellenmesi, kış aylarında hane bütçeleri açısından belirleyici hale geliyor.
Neden önemli: fatura, enflasyon ve ithalat
Doğalgaz, TÜİK'in tüketici sepetinde konut harcamaları içinde ağırlıklı bir kalem. Kademeli tarifede limitlerin altında kalan tüketimin nispeten ucuz kalması, kasım-aralık enflasyonunda konut ve enerji kaleminin seyrini etkiliyor. Öte yandan ısıtma sezonunun başlamasıyla doğalgaz tüketiminin artması, Türkiye'nin enerji ithalat faturasını da yukarı çekiyor; Brent'in 115 dolar bandinde seyrettiği ve jeopolitik risklerin arz güvenliğini gündemde tuttuğu bir dönemde bu kalem dış ticaret açığı açısından ayrıca izleniyor.
Tablo, enerji desteklerinde genel bir sıkılaşma eğiliminin parçası olarak da okunabilir. Ekim sonunda EPDK, mesken abonelerinde devlet destekli elektrik tarifesinden yararlanma sınırını 2027 için yıllık 3.000 kilovatsaate indirmiş; bu, aylık ortalama 250 kWh tüketime denk geliyor ve yaklaşık 6,5 milyon konut abonesinin yüksek tüketimli gruba geçmesi bekleniyor. Doğalgazda kademeli limitlerin il bazında güncellenmesi de aynı çerçevede, desteğin hedeflenen tüketim aralığıyla sınırlanması anlamına geliyor.
Görünüm
BOTAŞ, tüketim limitlerini aylık olarak yayımlıyor; ocak ve şubat limitleri hava koşullarına ve geçmiş tüketim verilerine göre yeniden hesaplanacak. Şu aşamada tarife fiyatlarında bir değişiklik duyurulmadı; güncelleme yalnızca kademeli fiyatlandırmaya esas tüketim sınırlarını kapsıyor. Haneler açısından belirleyici iki değişken, kış sıcaklıkları ve yıl sonunda açıklanacak yeni tarife düzenlemeleri olacak.
Kaynak: EraHaber