Türkiye beyaz eşya sektöründe ihracat kaybı yılın üçüncü çeyreğinde de sürdü. Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği'nin (TÜRKBESD) Eylül 2026 dönemine ilişkin bültenine göre, buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, fırın, derin dondurucu ve kurutucudan oluşan altı ana ürün grubunda ocak-eylül ihracatı 15 milyon 256 bin 378 adetten 12 milyon 637 bin 299 adede geriledi. Düşüş yüzde 17 olarak hesaplandı. Aynı dönemde üretim yüzde 11 azalarak 19 milyon 773 bin 167 adet oldu. Buna karşılık ithalat dokuz ayda yüzde 17, yalnızca eylül ayında yüzde 73 arttı.
Veriler, sektörün üretim ve dış ticaret performansının ters yönlere ayrıştığını gösteriyor: iç pazarda eylül ayında hareketlenme varken, ihracat ağırlıklı üretim tarafında daralma derinleşti. Bülten altı ana ürün grubunun yanı sıra buzdolabı, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırından oluşan dört ana ürün grubu için ayrı veri de içeriyor.
Eylülde ihracat yüzde 13 geriledi
Altı ana ürün grubunda Eylül 2026'da toplam 1 milyon 593 bin 29 adet beyaz eşya ihraç edildi. Geçen yılın aynı ayında bu rakam 1 milyon 840 bin 312 adetti; yıllık düşüş yüzde 13. Dört ana ürün grubunda ise eylül ihracatı yüzde 15 azalarak 1 milyon 205 bin 723 adede indi ve dokuz aylık dönemde 10 milyon 322 bin 792 adet olarak gerçekleşti; bu grupta dokuz aylık düşüş de yüzde 17.
İhracatın adet bazında üst üste gerilemesi, sektörün ana pazarı olan Avrupa'daki talep zayıflığının yanı sıra sipariş kompozisyonundaki değişimi de yansıtıyor. Türkiye beyaz eşya sanayi, üretiminin yaklaşık dörtte üçünü 150'yi aşkın ülkeye ihraç eden bir yapıya sahip; bu nedenle ihracattaki adet kaybı doğrudan üretim planlamasına ve kapasite kullanımına yansıyor.
İthalat 55 binden 95 bin adede çıktı
Eylül ayının en dikkat çekici kalemi ithalat oldu. Altı ana ürün grubunda ithalat, Eylül 2025'teki 55 bin 75 adet seviyesinden Eylül 2026'da 95 bin 423 adede yükseldi; artış yüzde 73. Dokuz aylık dönemde ithalat 741 bin 882 adetten 868 bin 335 adede çıktı, artış yüzde 17.
Dört ana ürün grubunda ithalat eylülde yüzde 50 artışla 46 bin 149 adetten 69 bin 318 adede, ocak-eylül döneminde ise yüzde 40 artışla 481 bin 371 adede ulaştı. İthalatın ihracattan hızlı artması, iç pazarda ithal ürünlerin payının yükseldiğine işaret ediyor; bu eğilim sektörün dış ticaret fazlası üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor.
İç satışlar eylülde arttı, dokuz ayda geriledi
Altı ana ürün grubunda iç satışlar Eylül 2026'da 973 bin 363 adede ulaştı. Geçen yılın aynı ayındaki 842 bin 309 adede göre artış yüzde 16. Ancak ocak-eylül toplamında iç satışlar 7 milyon 379 bin 457 adetle, geçen yılın aynı dönemindeki 7 milyon 515 bin 809 adedin altında kaldı; dokuz aylık değişim yüzde 2 eksi.
TÜRKBESD, bültende önemli bir metodolojik nota yer verdi: açıklanan iç satış rakamları şirketlerden bayilere yapılan satışları ifade ediyor, doğrudan tüketiciye satış verisi niteliği taşımıyor. Bu nedenle eylüldeki yüzde 16'lık artışın bir bölümünün bayi stok hareketlerinden kaynaklanabileceği göz önünde tutulmalı.
Üretim: eylülde yatay, dokuz ayda yüzde 11 aşağı
Toplam üretim, Eylül 2025'teki 2 milyon 594 bin 920 adetten Eylül 2026'da 2 milyon 614 bin 418 adede çıktı; değişim yüzde 1 ile sınırlı. Dokuz aylık tablo ise belirgin biçimde negatif: 2025'in ilk dokuz ayında 22 milyon 220 bin 77 adet olan üretim, 2026'nın aynı döneminde 19 milyon 773 bin 167 adede indi ve kayıp yüzde 11 oldu.
Dört ana ürün grubunda eylül üretimi 2 milyon 78 bin 974 adetle yatay seyretti (bültende değişim yüzde 0 olarak gösterildi). Bu grupta dokuz aylık üretim ise 17 milyon 995 bin 229 adetten 16 milyon 102 bin 292 adede geriledi; düşüş yüzde 11.
Neden önemli
Beyaz eşya, Türkiye'nin en büyük imalat ve ihracat kalemlerinden biri ve Avrupa'nın en büyük üreticisi konumunda. İhracatın adet bazında yüzde 17 gerilemesi, yalnızca bir şirket grubunun değil, sac, plastik, cam, kompresör, elektronik kart gibi geniş bir tedarik zincirinin sipariş hacmini de etkiliyor. Üretimdeki yüzde 11'lik daralma, kapasite kullanım oranları ve istihdam üzerinden sanayi üretimi verilerine de yansıyan bir büyüklük.
İthalattaki hızlı artış ise iki açıdan önemli. Birincisi, iç pazarda fiyat rekabeti ithalatçı lehine dönüyor; yerli üreticinin ölçek avantajı zayıflıyor. İkincisi, sektörün dış ticaret fazlası daralıyor: aynı dönemde ihracat adet olarak gerilerken ithalat artıyor, yani net dış ticaret katkısı hem hacim hem de katma değer açısından aşağı geliyor.
Eylül ayındaki iç satış artışının kalıcı bir talep toparlanması mı yoksa bayi kaynaklı bir stok hareketi mi olduğu, önümüzdeki ayların verisiyle netleşecek. TÜRKBESD'nin iç satış tanımına ilişkin uyarısı bu ayrımı yapmayı zorlaştırıyor.
Görünüm
Yılın son çeyreğine ilişkin tablo büyük ölçüde Avrupa'daki talep koşullarına ve iç pazardaki stok döngüsüne bağlı görünüyor. İhracat adetlerinde dokuz ay boyunca kesintisiz süren daralmanın dördüncü çeyrekte kırılıp kırılmayacağı, sektörün 2027 üretim planlaması açısından belirleyici olacak. İthalat tarafında ise eylüldeki yüzde 73'lük sıçramanın tek aylık bir etki mi yoksa kalıcı bir pay artışı mı olduğu, önümüzdeki bültenlerde izlenecek.
Veriler, TÜRKBESD'in Eylül 2026 Beyaz Dünya Aylık Özet Bülteni'ne dayanmaktadır.
Kaynak: EraHaber