Avrupa'da gösterge doğal gaz fiyatı çarşamba günü megavatsaat başına 100 avro barajını aşarak, 2022 enerji krizinin zirvesinden bu yana ilk kez en yüksek seviyesine ulaştı. Hollanda merkezli TTF borsasında en yakın vadeli kontrat, Orta Avrupa Saati ile 16.00'da megavatsaat başına 100,37 avroya yükseldi; fiyat gün içinde önceki kapanışa göre yüzde 4'ten fazla arttı. Anadolu Ajansı, kontratın gündüz içinde 101 avroya yaklaştığını duyurdu.

Hareket, AB Enerji Komiseri Dan Jørgensen'in Brüksel'de "Avrupa bir kez daha enerji kriziyle karşı karşıya" uyarısında bulunmasından saatler sonra yaşandı. Fiyat, İran savaşı başlamadan önce yaklaşık 32 avro düzeyindeydi; Ağustos 2022'de görülen yaklaşık 340 avroluk tarihi zirvenin ise oldukça altında seyrediyor.

Arzı daralan LNG, hedefin gerisinde kalan depolar

Tırmanışın arkasında Orta Doğu'daki savaşın küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarını aksatması yatıyor. Hürmüz Boğazı'ndaki fiili abluka, küresel LNG arzının beşte birini karşılayan Katar'ın sevkiyatlarını savaş öncesi düzeyinin dörtte birine indirdi. Aynı kaynaklar için Avrupa ile Asya arasındaki rekabetin sertleşmesi, kargoların yüksek fiyat ödeyen Asyalı alıcılara yönelmesine yol açtı; analistler Avrupa'nın rekabet edebilmek için fiyatını artırmak zorunda kaldığını belirtiyor.

Talep artışına karşın stoklar yetersiz. AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı'nın (ACER) verilerine göre AB'deki gaz depolarının doluluk oranı 21 Ekim itibarıyla yüzde 75 seviyesinde kaldı; üye ülkeler için 1 Kasım'da öngörülen hedef yüzde 90. Geçen kış depolar yüzde 28 dolulukla kapanmıştı. ACER, savaşın Avrupa'nın doğal gaz ithalat faturasını 18 ila 33 milyar avro artırdığını tahmin ediyor.

Soğuk kış senaryosunda 130 avro öngörüsü

Analistler, Hürmüz Boğazı'nda ilerleme kaydedilememesinin kış arz beklentilerini baltaladığına işaret ediyor; gazın 100 avronun üzerine çıkmasının talebi dizginlemeye yönelik hükümet müdahalelerini tetikleyebileceği uyarısı yapılıyor. Kışın mevsim normallerinin üzerinde soğuk geçmesi halinde fiyatların gelecek yılın başında megavatsaat başına 130 avroya kadar çıkabileceği öngörülüyor. Analistler, çatışma çözülse ve kış ılıman geçse bile Avrupa'nın tarihi düşük seviyeye inen stoklarını yeniden doldurmak zorunda olması nedeniyle fiyatların en az bir yıl daha yüksek seyredeceğini bekliyor.

Türkiye için ithalat maliyeti sinyali

Doğal gazda büyük ölçüde dışa bağımlı bir ülke olan Türkiye için tırmanış, ithalat faturası üzerinden enflasyona dolaylı baskı kurma potansiyeli taşıyor. Küresel LNG piyasasında Asya'nın yüksek fiyat ödeyerek gaz çekmesi, spot piyasadan alım yapan ithalatçıların maliyetini yukarı çekiyor. Öte yandan Dünya'nın aktardığı verilere göre Türkiye'de elektrik üretiminde doğal gazın payı yüzde 11'in altına düştü; bu, fiyat artışının elektrik üretim maliyetlerine doğrudan yansımasını bir ölçüde sınırlıyor, ancak sanayi tüketiminde ve kışın ısıtmada gazın ağırlığı sürüyor.

Küresel ölçekte yüksek enerji fiyatları enflasyon görünümünü de zorluyor; petrol ve gıda fiyatlarındaki arz şokları merkez bankalarının enflasyonla mücadelesini daha karmaşık hale getiriyor. Bu tablo, TCMB'nin enflasyon patikası takibinde dikkatle izlenecek bir dış risk kalemi olarak öne çıkıyor.

Kaynak: Era İstihbarat